Κιρσοί κάτω άκρων
Οι κιρσοί είναι εύκολα ορατές , διογκωμένες φλέβες (κιρσώδεις φλέβες) αμέσως κάτω από το δέρμα.
Οι κιρσοί είναι το αντίτιμο του ανθρώπινου είδους από την όρθια στάση του σώματος που δημιουργεί συνθήκες στάσης του φλεβικού αίματος στα κάτω άκρα.
Κιρσοί είναι λοιπόν μία μόνιμη ανεύρυνση και διάταση των φλεβών του επιπολής φλεβικού δικτύου των κάτω άκρων δηλαδή της μείζονος ή/και της ελάσσονος σαφηνούς φλέβας και των κλάδων τους.
Ποια είναι η αιτία δημιουργίας των κιρσών;
Σε όρθια θέση , το αίμα μέσε στις φλέβες , καθώς επιστρέφει στην καρδιά , έχει να αντιμετωπίσει την υδροστατική πίεση που δημιουργεί η βαρύτητα με αποτέλεσμα να τείνει να γυρίσει προς τα κάτω.
Στην μη φυσική κίνηση του αίματος ενάντια στην βαρύτητα , την καρδία που λειτουργεί σαν αντλία , βοηθούν οι μύες του ποδιού , οι οποίοι σε κάθε κίνηση – σύσπαση σπρώχνουν το αίμα , συμπιέζοντάς το , οι αρτηρίες , που με την συστολική τους λειτουργία , επίσης σπρώχνουν το αίμα και τέλος το διάφραγμα κατά την εισπνοή που λειτουργεί σαν αρνητική αναρρόφηση σε κάθε μας αναπνοή.
Στην αντίστροφη πορεία του αίματος μεγάλο ρόλο παίζουν οι βαλβίδες μέσα στις φλέβες των κάτω άκρων.
Συνηθέστερη αιτία στην δημιουργία κιρσών , είναι η βαλβιδική ανεπάρκεια των φλεβών ή/και η ανεπάρκεια των διατιτραινουσών δηλαδή των φλεβών που φέρνουν σε επικοινωνία τις επιπολής με τις εν τω βάθει φλέβες.
Σπάνια συνυπάρχει επίκτητη ή συγγενής ανεπάρκεια ή υποπλασία του εν τω βάθει φλεβικού δικτύου.
Ποιοι είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες δημιουργίας των κιρσών;
Η παρατεταμένη ορθοστασία χωρίς βάδιση.
Η εργασία σε καθιστή θέση (σύνδρομο οικονομικής θέσης).
Η κληρονομικότητα (ατελής λειτουργία βαλβίδων).
Η ορμονική επίδραση της εγκυμοσύνης (οιστρογόνα) , στο φλεβικό τοίχωμα ,(βλαπτική δράση στην ακτίνη – μυοσίνη του μυϊκού σκελετού των φλεβών).
Η παχυσαρκία.
Η χρήση στενών ενδυμάτων.
Η έκθεση στον ήλιο ή άλλες πηγές θερμότητας.
Ποια είναι τα συμτττώματα των κιρσών;
Αρχικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα , μπορεί να μην υπάρχουν σημαντικές επιπλοκές ή ακόμα και συμπτώματα , από την φλεβική ανεπάρκεια και τους κιρσούς.
1. Χωρίς συμπτώματα.
2. Χωρίς συμπτώματα αλλά με ορατούς κιρσούς
3. Αίσθημα βάρους και καυστικού άλγους ιδίως στην ανάπαυση (συνήθως το βράδυ κατά την κατάκλιση).
4. Οίδημα του άκρου και ευαισθησία στην ψηλάφηση κατά μήκος των φλεβών που έχουν κιρσούς
Στάδιο με επιπλοκές των κιρσών που είναι:
1. Σκλήρυνση και αργότερα υπέρχρωση του δέρματος συνήθως πάνω από τον αστράγαλο.
2. Αν ο ασθενής μείνει χωρίς θεραπεία είναι πολύ πιθανόν να δημιουργηθεί έλκος που δεν θεραπεύεται εύκολα (άτονο έλκος).
3. Μολύνσεις και βακτηριαιμία έως σήψη από τα επιμολυσμένα έλκη.
4. ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ ΤΩΝ ΚΙΡΣΩΝ ΕΙΝΑΙ Η ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΤΟΥ
(επιπολής φλεβική θρόμβωση – κατάσταση που σπάνια μεν είναι απειλητική αλλά σημαίνει ότι ο
ασθενής πρέπει να λάβει θεραπεία).
Συντηρητική θεραπεία των κιρσών
Στα αρχικά στάδια η θεραπεία είναι συντηρητική και περιλαμβάνει:
1. Αύξηση της σωματικής άσκησης (βάδιση, κολύμπι)
2. Αποφυγή των καταστάσεων που προδιαθέτουν στη δημιουργία κιρσών (παχυσαρκία , κάπνισμα , ήλιος , ορθοστασία κ.α)
3. Χρήση ιατρικών ελαστικών καλτσών (διάφορες μορφές για γυναίκες και άνδρες)
4.Φαρμακευτική αγωγή(που συνήθως δρα μεν ανακουφιστικά αλλά όχι και θεραπευτικά)
Ποια είναι η θεραπεία των κιρσών;
Σε προχωρημένα στάδια με έντονα συμπτώματα ή όταν έχουν εμφανισθεί ήδη επιπλοκές η ορθότερη αντιμετώπιση είναι με χειρουργική επέμβαση και οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι:
1. Σαφηνεκτομή.
Σε αυτήν την μικρού κινδύνου και διάρκειας (1-1.5 ώρα) επέμβαση , γίνεται αφαίρεση των σαφηνών καθώς και όλων των κλάδων τους που ανεπαρκούν. Αρχικά γίνεται μια μικρή τομή στη βουβωνική χώρα και άλλη μία στο ύψος του έσω σφυρού (αστράγαλος). Στη συνέχεια απολινώνονται όλοι οι κύριοι κλάδοι που συνδέονται με τη μείζονα σαφηνή, την κύρια επιφανειακή φλέβα του ποδιού.
Κατόπιν μέσα από μικρές τομές του 1-2mm και με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων αφαιρούνται οι κιρσώδεις φλέβες και απολινώνονται οι διατιτραίνουσες φλέβες. Ακολουθεί η εκκρίζωση της μείζονος σαφηνούς φλέβας με τη βοήθεια του ειδικού εκκριζωτήρα (stripper) που διατρέχει όλο το μήκος της φλέβας (από τα σφυρά έως βουβωνική χώρα) . Ο/Η ασθενής κινητοποιείται συνήθως την ίδια ημέρα και η νοσηλεία του διαρκεί 1 ημέρα.
Εναλλακτικές επεμβατικές τεχνικές (μικρότερου τραύματος):
2. Θερμική κατάλυση
Mε καθετήρα ραδιοσυχνοτήτων ή φωτοπηξίας (ραδιοκύματα ή Laser ).
3. Σκληροθεραπεία με αφρό
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των εναλλακτικών επεμβατικών τεχνικών σε σχέση με την κλασσική σαφηνεκτομή;
1. Radiofrequency ablation ή Laser ablation
ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
Γίνονται συνήθως με τοπική αναισθησία με ειδικό καθετήρα
Με λιγότερες ή και χωρίς τομές (καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα;)
Δεν εμφανίζεται αιμάτωμα στην περιοχή της φλεβικής εκτομής – κινητοποιείται ακόμα ταχύτερα ο ασθενής
Εχουν συγκρίσιμα αποτελέσματα με την σαφηνεκτομή σε ασθενείς με ήπιους κιρσούς (αρχικών σταδίων)
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
Εχουν μεγαλύτερο κόστος
Σπάνια μπορεί να εμφανισθεί θερμικό έγκαυμα του δέρματος πάνω από τη φλέβα που συνήθως υποχωρεί γρήγορα
Εχουν κατώτερα αποτελέσματα (και δεν απευθύνονται) σε ασθενείς με προχωρημένους κιρσούς / επιπλοκές
Και στις δύο τεχνικές εισάγεται ένας καθετήρας στην φλέβα , ενεργοποιείται ο καθετήρας που παράγει θερμότητα η οποία καταστρέφει το φλεβικό ενδοθήλιο και στη συνέχεια καθώς απομακρύνεται αργά ο καθετήρας η φλέβα συρρικνώνεται και σφραγίζει .
Κάποιας μορφής Laser στη θεπαπεία μικρών μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης και ευρυαγγειών (κυρίως στο πρόσωπο)
2. Σκληροθεραπεία με αφρό (μέθοδος Tessari)
Γίνεται με ενέσεις σκληρυντικής ουσίας που έχει αναμιχθεί με αέρα και επιτυγχάνει χημική καταστροφή του φλεβικού τοιχώματος με αποτέλεσμα την απόφραξή του.
ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
Δεν χρειάζεται αναισθησία και νοσηλεία
Εχει μικρό κόστος
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
Εχει κατώτερα αποτελέσματα από τις άλλες τεχνικές
Μπορεί να εμφανισθεί δυσχρωμία του δέρματος στην περιοχή έγχυσης
ΟΙ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΘΟΥΝ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΙΡΣΩΝ ΑΡΧΙΚΩΝ ΣΤΑΔΙΩΝ ΑΛΛΑ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΑΠΛΩΝ ΕΥΡΥΑΓΓΕΙΩΝ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΙΚΡΩΝ ΦΛΕΒΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΧΘΟΥΝ ΟΙ ΠΟΛΛΕΣ ΤΟΜΕΣ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΣΗ
ΟΔΗΠΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ
1. Αποφύγετε την ορθοστασία ή την καθιστική εργασία για ώρες (ιδιαίτερα σε συνδυασμό με έκθεση σε θερμότητα πχ. σιδέρωμα)
2. Βαδίζετε / ασκηθείτε καθημερινά (πολύ ευνοϊκή η επίδραση της κολύμβησης)
3. Μειώστε το σωματικό σας βάρος
4. Αποφύγετε την άμεση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία και σε άλλες πηγές θερμότητας (π.χ. ζεστό νερό)
5. Χρησιμοποιείστε χαμηλού / μέσου μεγέθους τακούνι (3-4 εκ) και αποφύγετε την ένδυση με στενά ρούχα
6. Χρησιμοποιείστε ελαστικές κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης (ακόμα και αν δεν έχετε ορατούς / εκτεταμένους κιρσούς.
Ευρυαγγείες
Τι είναι οι ευρυαγγείες;
Είναι μια άλλη μορφή επιπολής φλεβικής ανεπάρκειας (πολύ μικρά διευρυμένα τριχοειδή αγγεία στο δέρμα – αραχνοειδείς φλέβες) που αποτελεί αισθητικό μόνο πρόβλημα. Υπάρχουν συνήθως ακόμα και σε ασθενείς που δεν πάσχουν από κιρσούς αλλά πολύ συχνά μπορεί να συνυπάρχουν με αυτούς. Αποτελούν πολύ μικρά διευρυμένα τριχοειδή αγγεία στο δέρμα. . Εντοπίζονται ακριβώς κάτω από την επιδερμίδα και το χρώμα τους είναι συνήθως κόκκινο, μπλε ή ιώδες. Εμφανίζονται συνήθως στις γυναίκες.
Πως δημιουργούνται;
Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, έχει σαν αποτέλεσμα την ελάττωση της ελαστικότητας του υπερκείμενου δέρματος, που οδηγεί τα αγγεία στο να χάνουν το «υποστήριγμά τους», με συνέπεια να χαλαρώνουν και να αυξάνουν σε διάμετρο. “Άλλα αίτια δημιουργίας των ευρυαγγειών, είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα , ο Ερυθηματώδης Λύκος, η συστηματική χρήση κορτικοστεροϊδών αλλά και η κληρονομική προδιάθεση , κ.α.,
Θεραπεία Ευρυαγγειών
Τα καλυτέρα αποτελέσματα για τη θεραπεία των ευρυαγγειών αποκτώνται από το συνδυασμό της σκληροθεραπείας και του laser.
Η σκληροθεραπεία συνίσταται στην έγχυση ενός ειδικού υγρού στις ευρυαγγείες προκαλώντας έτσι την απόφραξη τους.
Το laser μεταφέρει έντονη φωτεινή ενέργεια που απορροφάται από τις ευρυαγγείες.
Ο αριθμός των αναγκαίων συνεδριών εξαρτάται από τον αριθμό και το μέγεθος των ευρυαγγειών. Γενικά η θεραπεία ξεκινάει με μερικές συνεδρίες σκληροθεραπείας και συνεχίζεται από συνεδρίες laser.